روزنامه شرق ایران در گزارشی به بررسی پیامدهای بازگرداندن زنان افغان از ایران پرداخته و آن را فراتر از یک جابهجایی جغرافیایی توصیف کرده است. به نوشته این رسانه، آنچه در مرزهای ایران اتفاق میافتد، تنها یک سیاست مهاجرتی نیست، بلکه بحران انسانی با ابعاد جنسیتی و هویتی عمیق است.
امیررضا اعطاسی، نویسنده این مطلب، در مقالهای با عنوان «بحران خاموش بازگشت» به تحلیل بازگشت اجباری زنان و دختران افغان به افغانستان تحت کنترل طالبان، پیامدهای اجتماعی و هویتی آن و تأثیرات جنسیتی پرداخته است.
او نوشته است که از آغاز سال جاری خورشیدی تا پایان ماه اسد، حدود ۱.۸۲ میلیون افغان از ایران بازگشتهاند که بخش عمده این بازگشتکنندگان را زنان تشکیل میدهند.
به گفته اعطاسی، تفاوتهای فرهنگی، اجتماعی و مذهبی میان ایران و افغانستان، هسته اصلی بحران هویتی زنان بازگشته را شکل داده است.
او اشاره کرده که زنان افغان در ایران در معرض فرهنگی متفاوت با نگرشهای مدرن به دین و جامعه قرار داشتهاند، اما بازگشت به افغانستان امروز، با وجود محدودیتهای طالبان و آپارتاید جنسیتی، شرایط پذیرش و تطبیق با جامعه را برای آنان دشوار میسازد.
اعطاسی همچنین تصریح کرده است که این بازگشتها با آسیبهای روانی اولیه همراه است، اما در عین حال میتواند جنبههای مثبت بالقوهای نیز داشته باشد.
او نوشته است: «این زنان میتوانند حاملان تغییر در نسلهای آینده باشند. مادری که خود طعم تحصیل را چشیده، احتمالاً فرزندانی با نگاه متفاوت تربیت خواهد کرد. اما تحقق این پتانسیل با چالشهای جدی روبهرو است.»
در گزارش آمده که اخراج اجباری زنان نه تنها با بحران هویتی همراه است، بلکه ممکن است بازگشت به فرهنگهای محدودکننده از جمله چندهمسری و کودک همسری را نیز به دنبال داشته باشد.
نویسنده هشدار داده که هرگونه تلاش برای ترویج نگرشهای متفاوت ممکن است با سرکوب شدید مواجه شود و زنان بازگشته، در میانه تضاد فرهنگی و اجتماعی قرار دارند.
بیشتر بخوانید: