سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) و صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در یک گزارش مشترک هشدار داده‌اند که ۵۳ درصد کودکان در سن آموزش ابتدایی در افغانستان، بیرون از نظام رسمی آموزشی قرار دارند.
این گزارش روز چهارشنبه، ۱۳ عقرب ۱۴۰۵، زیر عنوان «وضعیت آموزش در افغانستان در سال ۲۰۲۶» منتشر شده و نشان می‌دهد که محدودیت‌های آموزشی طالبان، به‌ویژه ممنوعیت آموزش دختران، در کنار رشد جمعیت، سرمایه‌گذاری ناکافی و بحران‌های پی‌درپی، نظام آموزشی کشور را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده است.
بر اساس این گزارش، از سال ۲۰۲۱ تاکنون بیش از دو میلیون و ۶۰۰ هزار دختر نوجوان از ادامه آموزش متوسطه محروم شده‌اند. یونسکو و یونیسف تأکید کرده‌اند که آموزش‌های مبتنی بر جامعه، برنامه‌های سوادآموزی و آموزش از راه دور نمی‌توانند جایگزین آموزش رسمی در مکاتب شوند.
این دو نهاد همچنین گفته‌اند که شمار دانش‌آموزان ثبت‌نام‌شده در مکاتب ابتدایی دولتی افغانستان در سال ۲۰۲۵ به حدود شش میلیون و ۶۰۰ هزار نفر رسیده است؛ اما روند افزایش ثبت‌نام با رشد جمعیت در سن تحصیل همگام نبوده است.
در بخش آموزش عالی نیز شمار دانشجویان افغانستان در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۰۸ هزار نفر اعلام شده است؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۰ حدود ۴۳۰ هزار نفر بود. ممنوعیت ورود زنان به دانشگاه‌ها از عوامل اصلی تداوم بحران آموزش عالی عنوان شده است.
گزارش می‌افزاید که از آغاز سال ۲۰۲۶ تا سپتامبر، حدود یک میلیون و ۲۳۰ هزار شهروند افغانستان به کشور بازگشته‌اند که بیش از ۲۴۵ هزار کودک در میان آنان به حمایت‌های آموزشی نیاز دارند. بازگشت این شمار از شهروندان، فشار بیشتری بر مکاتب و ظرفیت محدود نظام آموزشی وارد کرده است.
یونسکو و یونیسف همچنین اعلام کرده‌اند که تا اکتبر ۲۰۲۶، حدود پنج هزار و ۳۰۰ صنف آموزشی مبتنی بر مشارکت جوامع محلی در افغانستان فعالیت داشته‌اند که نزدیک به ۱۶۲ هزار نفر، شامل ۶۴ درصد دختران، در آن‌ها آموزش می‌دیدند.
این دو نهاد در پایان گزارش خود خواستار رفع محدودیت‌های آموزشی و احیای حق آموزش برای دختران و زنان افغانستان شده‌اند.
آن‌ها هشدار داده‌اند که ادامه وضعیت کنونی می‌تواند یک نسل کامل را از فرصت‌های آموزشی محروم کند و پیامدهای جدی بر آینده و توسعه افغانستان داشته باشد.
بیشتر بخوانید: