از غرامت ۴۰۰ میلیارد دالری تا صندوق ۳۰۰ میلیارد دالری؛ معمای اقتصادی توافق ایران و آمریکا
در آستانه امضای تاریخی توافق ایران و آمریکا در سوئیس، جزئیات جدیدی از بسته اقتصادی این تفاهم فاش شده است که روایتهای پیشین درباره غرامتهای جنگی را به چالش میکشد.
بر اساس گزارش رویترز، یک منبع ارشد ایرانی فاش کرده است که تهران در ابتدا خواستار دریافت ۴۰۰ میلیارد دالر غرامت از آمریکا بابت خسارتهای جنگ بوده است. با این حال، واشنگتن این درخواست را رد کرده و در مقابل، ایده ایجاد یک صندوق سرمایهگذاری خصوصی مطرح شده است.
صندوق ۳۰۰ میلیارد دالری که «صندوق بازسازی و توسعه» نامیده میشود، یک سازوکار سرمایهگذاری خصوصی است و نه برنامه بازسازی یا پرداخت غرامت. این صندوف شامل هیچ بودجه دولتی یا کمک بلاعوضی نخواهد بود.
به گفته این منبع، بیش از نیمی از مبلغ این صندوق (۱۵۰ میلیارد دالر) تا کنون از سوی سرمایهگذاران تعهد شده است. شرکتهایی از آمریکا، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، آسیا، آمریکای جنوبی و آفریقا برای مشارکت مالی اعلام آمادگی کردهاند. نام شرکتهایی از کره جنوبی، ژاپن، سنگاپور، مالزی و آمریکا در میان سرمایهگذاران احتمالی ذکر شده است.
بر اساس این گزارش، سرمایهگذاریهای پیشبینیشده حوزههایی مانند انرژی، ترابری، تولیدات صنعتی و خدمات لجستیکی را در بر میگیرد. ایران با داشتن دومین ذخایر بزرگ گاز طبیعی و چهارمین ذخایر بزرگ نفت جهان، جمعیتی بیش از ۹۲ میلیون نفر و نیروی کار جوان و تحصیلکرده، ظرفیتهای گستردهای برای جذب این سرمایهها دارد.
بر اساس این گزارش، صندوق سرمایهگذاری پیشنهادی کاملاً جدا از مذاکرات مربوط به لغو تحریمهای آمریکا و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور است و این دو موضوع بهعنوان دو سازوکار مالی مستقل دنبال میشوند.
صندوق تنها در صورتی ایجاد و عملیاتی خواهد شد که دو طرف به یک توافق نهایی و رضایتبخش دست یابند. تفاهمنامهای که قرار است امضا شود، چارچوبی ۶۰ روزه برای پیشبرد مذاکرات خواهد بود و در این مدت، مدیران صندوق با مقامهای ایرانی و سرمایهگذاران برای طراحی و تعریف پروژهها همکاری خواهند کرد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در مصاحبه با سیبیاس تأیید کرده است که ایران در صورت پایبندی به توافق با واشنگتن، از جمله برچیدن برنامه هستهای، از بین بردن ذخایر مواد غنیشده و پذیرش نظام سختگیرانه بازرسی، میتواند به این صندوق دسترسی پیدا کند.
با این حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گزارشهایی را که حاکی از پرداخت ۳۰۰ میلیارد دالر توسط واشنگتن به ایران است، «اخبار جعلی» خوانده است.
مراسم امضای رسمی این تفاهم روز جمعه (۲۹ جوزا) در سوئیس برگزار خواهد شد. این صندوق در صورت امضای توافق نهایی، میتواند بزرگترین بسته سرمایهگذاری خارجی در تاریخ ایران باشد و پس از چهار دهه انزوای اقتصادی، زمینه را برای بازگشت ایران به بازارهای جهانی سرمایه فراهم کند.
بیشتر بخوانید:
- عراقچی: هرگونه حمله اسرائیل به لبنان، نقض تفاهم با آمریکاست
- مقام آمریکایی: نزدیک به تمام موشکها و پهپادهای ایران رهگیری شد؛ هیچ تلفاتی در میان نیروهای ما نداریم
- روس نفت: آمریکا از بسته شدن تنگه هرمز به نفع خود استفاده کرد
